КӮДАКОН - НАМОДИ ДУРАХШОНИ МИЛЛАТ ВА ЗАМИНАИ РУШДИ УСТУВОРИ ҶОМЕА

Кӯдакон қишри муҳимтарин ва арзишмандтарини ҷомеа ба ҳисоб рафта, ояндаи давлату миллатро муайян месозанд. Ҳар як кӯдак на танҳо узви ҷомеаи имрӯз, балки бунёдгузори ҷомеаи фардо мебошад. Аз ин рӯ, муносибат ба кӯдак ва масъалаҳои вобаста ба таълиму тарбия, ҳифзи ҳуқуқ ва рушди ҳамаҷонибаи ӯ яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати иҷтимоии давлатҳои пешрафтаи ҷаҳон ба шумор меравад.
Таърих ва таҷрибаи давлатҳои муваффақ собит намудааст, ки пешрафти воқеии ҳар як миллат пеш аз ҳама ба сатҳи таълиму тарбия ва маърифати насли наврас вобаста аст. Миллате, ки барои рушди кӯдакон шароити мусоид фароҳам меорад, онҳоро дар руҳияи ватандӯстӣ, худшиносии миллӣ, эҳтиром ба арзишҳои фарҳангӣ ва аз худ намудани донишҳои замонавӣ тарбия менамояд, дар оянда ба дастовардҳои бузурги иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ ноил мегардад. Баръакс, беэътиноӣ нисбат ба тарбияи насли наврас метавонад боиси пайдо шудани мушкилоти гуногуни иҷтимоӣ ва маънавӣ гардад.
Тарбияи кӯдак танҳо вазифаи муассисаҳои таълимӣ нест. Гарчанде омӯзгорон дар ташаккули шахсияти кӯдак нақши калидӣ доранд, аммо оила, ҷомеа ва муҳити иҷтимоӣ низ дар ин раванд таъсири бузург мерасонанд. Олимони соҳаи педагогика ва психология бар он ақидаанд, ки кӯдак бештар аз ҳама аз рафтору кирдор ва муносибати атрофиён сабақ мегирад. Ӯ на танҳо суханҳоро мешунавад, балки амалҳоро низ мушоҳида намуда, онҳоро ҳамчун намуна қабул мекунад. Аз ҳамин лиҳоз, фарҳанги муошират, эҳтироми калонсолон ба қонун, муносибати нек ба дигарон ва масъулиятшиносӣ метавонанд дар ташаккули ҷаҳонбинӣ ва ахлоқи кӯдак нақши ҳалкунанда дошта бошанд.
Дар шароити ҷаҳонишавӣ масъалаи тарбияи кӯдакон аҳаммияти боз ҳам бештар касб менамояд. Имрӯз кӯдакон дар баробари муҳити оила ва мактаб аз воситаҳои ахбори омма, шабакаҳои иҷтимоӣ ва технологияҳои рақамӣ низ таъсир мегиранд. Аз ин рӯ, баланд бардоштани маърифати иттилоотӣ, рушди тафаккури мустақил ва қобилияти дуруст интихоб намудани иттилооти муфид яке аз вазифаҳои муҳими ҷомеаи муосир мебошад.

Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон масъалаи ҳифзи ҳуқуқ ва манфиатҳои кӯдакон ҳамчун яке аз самтҳои муҳими сиёсати давлатӣ муайян гардидааст. Бо ташаббус ва дастгириҳои пайвастаи Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, баҳри фароҳам овардани шароити арзанда барои таълиму тарбия ва рушди кӯдакон тадбирҳои зиёде амалӣ гардида истодаанд. Дар саросари кишвар муассисаҳои томактабӣ ва таълимии замонавӣ бунёд ва навсозӣ шуда, марказҳои рушди кӯдак, китобхонаҳо, майдончаҳои варзишию бозӣ ва дигар иншооти иҷтимоӣ мавриди истифода қарор гирифтаанд. Ҳамзамон, таваҷҷуҳи махсус ба рушди истеъдодҳои кӯдакон, ҷалби онҳо ба омӯзиши илмҳои муосир, технологияҳои нав ва забонҳои хориҷӣ зоҳир карда мешавад.
Кӯдаконе, ки имрӯз дар фазои сулҳу субот, ваҳдати миллӣ ва имкониятҳои васеи таълимӣ ба камол мерасанд, фардо метавонанд ҳамчун олимон, омӯзгорон, табибон, муҳандисон, сиёсатмадорон ва дигар мутахассисони соҳибкасб дар пешрафти мамлакат саҳми арзанда гузоранд. Аз ҳамин хотир, сармоягузорӣ ба соҳаи маориф ва тарбияи кӯдакон на хароҷот, балки сармоягузорӣ ба ояндаи давлат ва миллат мебошад.
Дар фарҷом метавон гуфт, ки кӯдакон на танҳо намоди покиву беолоишӣ, балки сарвати бебаҳои миллат ва неруи пешбарандаи ҷомеа мебошанд. Ҳифзи ҳуқуқ, таълиму тарбияи дуруст ва фароҳам овардани шароити мусоид барои рушди онҳо вазифаи муқаддаси ҳар як падару модар, омӯзгор, масъули давлатӣ ва ҳар як шаҳрванди ҷомеа аст. Зеро ояндаи миллат аз он вобаста аст, ки мо имрӯз фарзандони худро чӣ гуна тарбия менамоем. Агар кӯдакон соҳиби дониши амиқ, ахлоқи ҳамида ва ҳисси баланди ватандӯстӣ бошанд, ояндаи давлат низ дурахшон, обод ва пешрафта хоҳад буд.

Юсуф Искандаров, донишҷӯи Академия