ТАҲКИМИ СИЁСАТИ ДАВЛАТӢ ДАР САМТИ ҲИФЗИ ҲУҚУҚ ВА МАНФИАТҲОИ ҚОНУНИИ КӮДАКОН ҲАМЧУН ОМИЛИ РУШДИ УСТУВОРИ ҶОМЕА ДАР ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН

«Кӯдакон ояндаи ҷомеаи мо мебошанд ва ғамхорӣ дар ҳаққи онҳо вазифаи муқаддаси ҳар як хизматчии давлатӣ ва сохторҳои идоракунӣ аст. Мо бояд барои насли наврас тамоми шароити мусоидро фароҳам оварем, то онҳо ҳамчун соҳибони ҳақиқии ин ватан ба воя расанд».

Бо ин ду ҷумлаи асосии суханронии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, моҳият ва мароми сиёсати иҷтимоии кишвар муайян мегардад, ки дар он ҳифзи ҳуқуқ, таъмини амният ва манфиатҳои қонунии кӯдакон ҷойи марказиро ишғол мекунад. Барои ҳар як давлати соҳибистиқлол ва ҷомеаи муосир кӯдакон сарвати аввалиндараҷа ва заминаи устувори генофонди миллат ба шумор мераванд. Дар ин замина, дар кишвар як низоми мукаммал ва ҳамоҳангшудаи давлатию ҷамъиятӣ шакл гирифтааст, ки ҳифзи ҳамаҷонибаи кӯдаконро аз нигоҳи ҳуқуқӣ, таълимӣ, солимӣ ва иҷтимоӣ кафолат медиҳад.

Тоҷикистон сиёсати худро дар ин самт дар асоси Конвенсияи СММ дар бораи ҳуқуқҳои кӯдак ва Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳифзи ҳуқуқҳои кӯдак» ба роҳ монда, барои амалӣ намудани ин қонунҳо ниҳодҳои махсусро таъсис додааст. Аз ҷумла, Комиссияҳо оид ба ҳуқуқи кӯдак дар назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ҳамоҳангсозии фаъолияти тамоми сохторҳоро барои пешгирии ҳуқуқвайронкунӣ дар байни наврасон ва ҳимояи кӯдакони зери хатар қарордошта таъмин менамоянд. Дар канори он, ниҳоди мустақили Ваколатдор оид ба ҳуқуқи кӯдак ҳамчун пули мустаҳкам байни ҷомеаи шаҳрвандӣ ва давлат хизмат карда, риояи қатъии ҳуқуқҳои кӯдаконро дар тамоми соҳаҳо назорат мекунад.

Дар ин раванд, соҳаҳои маориф ва тандурустӣ ду самти калидии давлатдорӣ мебошанд, ки бевосита барои ояндаи насли наврас масъулият доранд. Вазорати маориф ва илм тавассути сохтмон ва азнавсозии мактабҳо, кӯдакистонҳо ва марказҳои рушди кӯдакон, инчунин татбиқи қатъии Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи масъулияти волидайн дар таълиму тарбияи фарзанд» кафолат медиҳад, ки ҳеҷ як кӯдак аз таҳсил ва тарбияи дуруст берун намонад.

Ҳамзамон, Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ тавассути барномаҳои миллӣ, хизматрасонии ройгони тиббӣ ба кӯдакони то синни мактабӣ ва фаъолияти хонаҳои кӯдакон, саломатӣ ва ҳифзи иҷтимоии онҳоро таъмин месозад.

Дар сохтори идоракунии давлатӣ масъалаи пешгирии меҳнати вазнини кӯдакон низ зери назорати махсус қарор дорад. Мақомоти назорати давлатии соҳаи меҳнат дар ҳамкорӣ бо сохторҳои ҳифзи ҳуқуқ мунтазам рейдҳо ва санҷишҳо мегузаронанд, то ҷалби кӯдакон ба корҳои хавфнок, ки мувофиқи Кодекси меҳнат қатъиян манъ аст, пешгирӣ карда шавад. Мақомоти дахлдор кӯдакони ба меҳнати кӯчагӣ ҷалбшударо ошкор намуда, ба паси партаҳои мактабӣ бармегардонанд ва тавассути системаи литсейҳои касбӣ-техникии давлатӣ ба наврасони аз 15-16 солаи оилаҳои эҳтиёҷманд имкони ҳунаромӯзии бехатарро фароҳам меоранд. Азбаски равандҳои муҳоҷирати меҳнатӣ ба сохтори оилаҳо таъсир мерасонанд, ниҳодҳои давлатии соҳаи муҳоҷират барномаҳои махсуси машваратиро барои волидайн амалӣ мекунанд, то пеш аз сафар масъалаи сарпарастии қонунии фарзандони худро ҳал намоянд ва лоиҳаҳои муштараки давлатӣ ба ин кӯдакон кӯмакҳои равонӣ, молиявӣ ва таълимӣ мерасонанд.

Ҳамасола бахшида ба Рӯзи байналмилалии ҳифзи кӯдакон, ки 1-уми июн таҷлил мегардад, дар сохтори идоракунии давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон як нақшаи устувори чорабиниҳои комплексии фарҳангӣ, иҷтимоӣ ва маърифатӣ амалӣ карда мешавад. Ин тадбирҳо на танҳо ҷанбаи ҷашнӣ доранд, балки як абзори муҳими стратегӣ барои ҷалби таваҷҷуҳи ҷомеа ба заминаҳои тарбия ва ҳимояи насли наврас мебошанд.

Дар доираи ин нақша-чорабиниҳо, аз ҷониби мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ва вазорату идораҳо аёдати кӯдакони ятим, маъюб ва оилаҳои камбизоат дар хона-интернатҳо ташкил карда шуда, ба онҳо кӯмакҳои моддӣ, сарулибос ва маводи таълимӣ супорида мешаванд. Дар боғҳои фарҳангию дилхушии пойтахт ва шаҳрҳои кишвар фестивалҳо, озмунҳои расмкашӣ дар рӯи асфалт таҳти унвони «Ҷаҳон дар чашми кӯдакон» ва консертҳои созию овозӣ бо иштироки худи наврасон баргузор мегарданд. Дар сатҳи мақомоти идоракунӣ ва ниҳодҳои илмию академӣ, аз ҷумла дар сохторҳои Ваколатдор оид ба ҳуқуқи кӯдак, конфронсҳои илмию амалӣ ва мизҳои мудаввар доир ба баррасии стратегияҳои миллии ҳифзи кӯдак, пешгирии зӯроварӣ дар оила ва роҳҳои такмили қонунгузории соҳавӣ гузаронида мешаванд.

Инчунин, соҳаи тандурустӣ дар ин рӯзҳо дарҳои кушодро дар марказҳои тиббӣ ташкил намуда, муоинаи тиббии ройгон ва машваратҳои пизишкиро барои кӯдакону наврасон ҷиҳати солимгардонии онҳо роҳандозӣ мекунад.

Аз нуқтаи назари идоракунии давлатӣ, ҳифзи кӯдакон як вазифаи муштарак ва занҷираии тамоми сохторҳои сиёсӣ ва мақомоти мамлакат аст. Танҳо тавассути ҳамоҳангии устувори мақомоти маориф, тандурустӣ, сохторҳои меҳнат ва мақомоти ҳифзи ҳуқуқ Тоҷикистон метавонад кафолат диҳад, ки ҳар як кӯдак дар фазои амн, солим ва хушбахтона ба воя расад ва дар оянда ҳамчун кадри лоиқу соҳибистеъдод ба давлату миллати худ хизмат намуда, парчамбардори ин мактаби давлатдорӣ гардад.

Аниса Мансурова, магистранти “Мактаби давлатдории Эмомалӣ Раҳмон”